Ull sem mótaðist af norðrinu
Sauðfé barst fyrst til Íslands með landnámsmönnum árið 874, upprunnið frá Noregi og síðar einnig frá Bretlandseyjum á 9. og 10. öld. Yfir 1.100 ára landfræðileg einangrun hefur varðveitt erfðaeiginleika kynsins án blöndunar við önnur kyn, og telst það því meðal elstu og hreinustu sauðfjárkynja í heiminum. Af þeim sökum býr ull þess yfir eiginleikum sem finnast hvergi annars staðar.
Við krefjandi aðstæður norðursins hafa Íslendingar um aldir reitt sig á þessa náttúrulegu ull sem áreiðanlega vernd gegn miklum kulda og harðbýlum skilyrðum
Wool shaped by the North Sheep first came to Iceland with the Viking settlers in AD 874, originating from Norway and later from the British Isles in the 9th and 10th centuries. More than 1,100 years of geographic isolation have kept the breed genetically intact, with no crossbreeding, placing it among the world’s oldest and purest sheep breeds. Consequently, its wool has characteristics found nowhere else. Living in a demanding northern environment, Icelanders have depended on this natural wool for centuries as reliable protection against severe cold and harsh conditions.
Velferð í sátt við náttúruna
Íslenskt búfé er afar heilbrigt og smitsjúkdómar sjaldgæfir. Dýrin ganga laus stóran hluta ársins í hreinni, ósnortinni og næringarríkri náttúru. Þau eru alin á beit, án vaxtarhvetjandi sýklalyfja, án vaxtarhormóna og án erfðabreyttra fóðurgjafa. Þau lifa einfaldlega á gæðum íslenskrar náttúru. Að vetri til, þegar frost og snjóþyngsli gera útigang erfiðan, eru dýrin höfð í góðum húsakosti þar sem vel er hlúð að þeim og þau fóðruð á grasi.
Bændur byggja lífsviðurværi sitt á dýrunum og nálgast velferð þeirra af persónulegri ábyrgð og umhyggju. Í maí, við upphaf sauðburðar, undirbúa bændur komu nýrra lamba. Það er sérstakur tími þar sem hvert lamb er tekið fagnandi. Fylgst er náið með hvaða lömb tilheyra hvaða ám og á fyrstu vikum lífs þeirra er vel gætt að þroska og heilsu. Með þessu nánu sambandi, sem byggir á umhyggju og athygli, er dregið úr áhættuþáttum er varða heilsu og sjúkdóma.
Eftirlit með velferð sauðfjár á Íslandi er afar strangt — bæði hvað varðar sjúkdóma og meðferð dýranna. Rúningur er oft framkvæmdur af bændunum sjálfum. Ef verktakar eru fengnir til verks eru þeir gjarnan ráðnir sameiginlega af nágrannabændum. Yfirleitt fer rúningur fram undir vökulu auga bóndans til að tryggja gæði vinnunnar og öryggi dýranna. Flestar íslenskar kindur eru rúnar tvisvar á ári, á haustin og vorin. Íslenskt sauðfé er aldrei látið ganga í gegnum svokallaða mulesing-aðgerð.
Annað sem einkennir íslensku kindina eru náttúrulegir litir hennar — svartur, grár og brúnn — auk hins hefðbundna hvíta.
Animal welfare in harmony with wild Nature Icelandic livestock are exceptionally healthy and infectious diseases are rare. The livestock roams around free most part of the year in pure, unspoiled and nutrient-rich nature. This means they are free-range and free from growth-promoting antibiotics, growth hormones, and are non-GMO. They are quite simply raised on the goodness of the Icelandic environment. In the wintertime when it is too cold and heavy snow covers the grounds, the livestock is well kept and comfortable in good housing and are grass fed. Farmers depend on their animals for their livelihoods and take a personal approach to animal welfare. In May, at the start of lambing season, Icelandic farmers prepare for the birth of a new flock. This is a special time when each new-born lamb is welcomed. Farmers take great care to track which lambs have come from which ewe and as they grow and develop in these first few weeks, they keep a watchful eye on them. By having a close relationship with their sheep, filled with care and concern, risk factors in health and disease are minimized. The sheep welfare surveillance is extremely strict in Iceland. Not only regarding diseases but also handling. Shearing is often done by the farmer themselves. However, if contractors are used, they are usually hired by a group of neighbouring farmers. Generally, the shearing operation is done under a watchful eye of the farmer to ensure quality and that nothing will happen to their precious animal. Most Icelandic sheep are shorn twice a year, i.e. in the autumn and spring. Icelandic sheep are never put through mulesing. Another striking characteristic of the Iceland Sheep is its natural colours, i.e. black, grey and brown as well as the usual white.
Frá rúningi til hráefnis
Flestar íslenskar kindur eru rúnar tvisvar á ári, það er að segja bæði á haustin og vorin. Haustrúningur fer fram í október-nóvember þegar kindurnar eru teknar inn í fjárhúsin. Haustullin er af bestu gæðum og með góðri hárslengd.
Rúningur á vorin fer fram frá febrúar til apríl eða 2-3 mánuðum áður en kindurnar eru sendar út á sumrin. Markmiðið með þessum rúningi er að bæta gæði ullarinnar næsta hausts.
Ístex kaupir um 99% af íslenskri ull beint frá bændum. Ullin er síðan flutt á þvottastöð á Blöndósi á Norðurlandi, þar sem fyrsti áfangi ferlisins er að tryggja gæði og lit ullarinnar með flokkun.
Næsti áfangi er þvottur, þar sem notkun efna og sápu er haldið í lágmarki til að tryggja að náttúrulegu olíurnar í ullinni séu varðveittar. Það heldur henni heitri, léttari og eiginleikanum að vera vatnsfráhrindandi.
From shearing to raw Material Most Icelandic sheep are shorn twice a year, i.e. in the autumn and spring. The autumn shearing in October – November is done when the sheep are taken into their winter sheds. The Autumn wool has the best quality, free from contamination from the sheds and with good fiber length. The spring shearing (snod) is done in February-April or 2-3 months before they are set free on the summer pastures. This is done to increase the quality of the upcoming wool autumn wool. However, the spring wool is well suited for a filler or in non-woven applications. Ístex, the Icelandic Textiles Ltd., buys directly from farmers and processes about 99% of all Icelandic wool. Icelandic farmers own 80% of the company. The wool is then taken to local washing plant in the North of Iceland, where the first stage of the process is to ensure the quality and colour of the wool. The next stage is washing, where the use of chemicals and detergents is kept to an absolute minimum to ensure that natural oils are preserved, leaving the wool as warm, light and water-resistant as nature herself made it.
Íslenska sauðkindin – af náttúrunnar hendi
– Hún á beina ættartengingu við það fé sem víkingar fluttu til landsins.
– Heildarfjöldi dýranna er aðeins um 400.000.
– Á sumrin ganga kindurnar frjálsar í ósnortinni náttúrunni.
– Kindurnar eru aldrei látnar ganga í gegnum mulesing.
– Kindurnar fá ekki hormón eða óþarfa efni til að auka vöxt.
– Notkun sýklalyfja á hvert dýr er mun minni en víða annars staðar í Evrópu.
– Á Íslandi þekkist ekki lús í sauðfé og því er ekki þörf á efnameðhöndlun — engar efnaleifar finnast því í íslenskri ull.
– Meðalbýli með sauðfé á Íslandi er lítið, oft með um 200–300 dýr, og margir bændur þekkja kindurnar sínar hverja fyrir sig.
– Íslenskt sauðskinn kemur í fjölbreyttum náttúrulegum litum. Um 87% fjárstofnsins í dag er hvítt þar sem sá litur er erfðafræðilega ríkjandi. Náttúrulega grár litur finnst aðeins hjá um 2,3% fjárins og telst því sjaldgæfur og áhugaverður.
The Icelandic sheep - by Nature - It has a direct link to the first sheep that came to the country with the Vikings. - The animals are only about 400,000 in total. - They roam carefree in pristine and unspoiled wilderness during the summer. - The sheep are never put through mulesing. - They are not exposed to any cheating hormones or chemicals. - Icelandic farmers use about far less antibiotics per animal than is used in other European countries. - In Iceland, there is no need for chemical treatment of lice as it does not exist in the country, there is therefore no chemical residues in Icelandic wool. - An Icelandic Sheep farm is small on average with around 200-300 animals and many farmers know their sheep by name. - Icelandic sheepskin comes in variation of colors, yet 87% of the national flock today is white because it is the genetically dominant color. The natural grey sheepskin color is only found on 2.3% of the Icelandic sheep, therefore a rare and interesting color.