Arfleið / Heritage

Ull er gull

Á norðurslóðum hefur fatnaður alltaf þurft að vera af bestu gæðum – ekki bara fyrir þægindi, heldur fyrir hreina lífsafkomu. Á Íslandi, líkt og víðar, var unnið úr þeim hráefnum sem náttúran gaf til að búa til nauðsynjar. Í gegnum aldirnar hefur fólk hér lagað sig að óútreiknanlegum öflum náttúrunnar. Í köldu loftslagi eru föt bókstaflega spurning um líf eða dauða. Frá örófi alda hafa heimamenn þróað einstaka þekkingu á undirbúningi leðurs og saumaskap. Ef fötin rifnuðu í ísköldu veðri, varð fólk að geta gert við þau á staðnum. Þekkingin á því hvernig á að skapa vatnsheldan, anda fatnað hefur því verið til staðar í margar aldir – og er enn í dag ómetanleg.

Á Íslandi hefur ull verið hjarta samfélagsins um aldir. Íslendingar hafa alið af sér sterka hefð fyrir prjónaskap og vefnaði – ekki bara sem listform heldur sem lífsviðurværi. Á víkingaöld var jafnvel ólöglegt að selja gallaðan vefnað, því ofin ull var ein helsta mynt landsins! Ísland var á tímabili stærsti framleiðandi vadmáls í Norður-Atlantshafi, og ull varð ein mikilvægasta útflutningsvara þjóðarinnar.

Þessi hefð lifir enn! Ef þú vilt efni sem sameina arfleifð, gæði og náttúrulega fegurð, þá ertu á réttum stað. Skapaðu eitthvað einstakt með efnum sem hafa sannað gildi sitt í gegnum aldirnar.

Wool — Our Nature’s Gold

Historically, in the artic region, materials for clothing needed to be of good quality for pure survival. In Iceland, as elsewhere, the raw materials available were used in making essential items. Over the centuries, people here have successfully adapted to the unpredictable forces of nature. In a cold climate, clothes are literally a question of life or death. Leather preparation and sewing were also essential survival skills for locals. If your clothes break or tear in the icy cold, you have to be able to repair them. Knowledge of how to make waterproof, breathable garments has existed for a very long time.

Wool and weaving have in many ways been the heart of Icelandic society throughout history. Working with wool was an important part of the lives and culture of the people and a strong tradition for knitting and weaving. It was even punishable by law for selling inadequate woven wool in the viking era, as it was a dominant form of legal currency in Iceland. At a time the country was the largest producer of wadmal (woven wool) in the North Atlantic and it became to be very important to the country´s trade as the main export.

- Wool industry in Iceland
- Hide & skin industry of Iceland

Tíska – hráefni, textíll og hönnun

Á seinni hluta 20. aldar breyttist staða textílhandverks á Íslandi verulega. Með aukinni vélvæðingu og fjöldaframleiðslu þurfti ullar- og textílvinnsla að endurskilgreina hlutverk sitt. Spurningin var ekki lengur aðeins hvernig ætti að varðveita hefðina, heldur hvernig verkþekking í ull, prjóni, vefnaði og saumi gæti orðið hluti af samtímaframleiðslu, hönnun og nýrri fagvitund.

Á þessum tíma færðist áherslan sífellt meira að fræðslu og skipulagðri færniþróun. Handverksþekking sem áður var heimilisleg varð að kennslu, námskeiðum og sérhæfðri þjálfun. Þetta var grundvöllur þess að textílþekking — skilningur á trefjum, áferð, endingargæðum og vinnslu — gat flust inn í nýtt samhengi: frá heimili yfir í hönnunarferli og markaðssetta framleiðslu.

Á áttunda og níunda áratugnum tengdist þessi þróun vaxandi umræðu um hönnun og gæði. Ull varð ekki lengur aðeins hráefni til nytja heldur einnig efni í formsköpun, fagurfræði og sjálfsmynd. Samspil handverks og iðnaðar opnaði fyrir nýja nálgun þar sem hefðbundin textílþekking varð hluti af faglegri hönnunarhugsun — brú milli arfleifðar og samtíma.

Undir lok aldarinnar og fram á þá 21. varð þessi efnisvitund enn mikilvægari. Í heimi hraðrar neyslu og alþjóðlegrar framleiðslu varð sérþekking á ull og náttúrulegum trefjum að verðmæti. Textílhandverk var ekki lengur jaðarstarfsemi heldur grunnur að sjálfbærri hönnun, þar sem efni, uppruni og ferli skipta jafn miklu máli og útlit. Þannig varð textílhefðin, byggð á íslenskri ull og verkþekkingu, hluti af samtímahönnun og tísku — lifandi arfleifð sem heldur áfram að þróast.

Fashion - materials, textile and design 

In the latter half of the 20th century, the role of textile craftsmanship in Iceland changed significantly. With increasing mechanisation and mass production, wool and textile work had to redefine its place. The question was no longer only how to preserve tradition, but how knowledge of wool, knitting, weaving, and sewing could become part of contemporary production, design, and a new professional awareness.

During this period, the focus shifted increasingly toward education and structured skill development. Craft knowledge that had once been domestic became formal teaching, courses, and specialised training. This laid the foundation for textile knowledge — an understanding of fibres, texture, durability, and processes — to move into a new context: from the home into design practice and market-oriented production.

In the 1970s and 1980s, this development became closely linked to growing discussions around design and quality. Wool was no longer seen solely as a utilitarian raw material, but also as a medium for form, aesthetics, and identity. The interaction between craftsmanship and industry opened up new approaches, where traditional textile knowledge became part of professional design thinking — a bridge between heritage and the present.

Towards the end of the century and into the 21st, this material awareness gained even greater importance. In a world of rapid consumption and global production, specialised knowledge of wool and natural fibres became increasingly valuable. Textile craftsmanship was no longer a marginal activity, but a foundation for sustainable design, where material, origin, and process matter as much as appearance. In this way, the textile tradition rooted in Icelandic wool and craftsmanship became an integral part of contemporary design and fashion — a living heritage that continues to evolve.

Húsgögn – hönnun, handverk og hráefni

Á miðri 20. öld stóð íslensk húsgagnaframleiðsla í miklum blóma. Smá verkstæði víðs vegar um landið sköpuðu húsgögn sem enn má finna á heimilum og bera með sér sterka handverkshefð, efnisvitund og næmi fyrir formi. Þetta var tímabil þar sem hönnun, handverk og hráefni unnu saman í nánu sambandi við aðstæður landsins og líf fólks.

Náttúruleg efni skipuðu þar lykilhlutverk. Íslenskur ullarvefnaður var ekki aðeins notaður í klæðnað heldur einnig sem áklæði og yfirbreiðslur í húsgögnum, þar sem slitstyrkur og einangrunareiginleikar komu að góðum notum. Lambagærur og leður voru sömuleiðis mikilvæg í sethúsgögnum — á stóla, bekki og önnur sæti — þar sem mýkt, hlýja og ending efnisins bættu bæði þægindi og áferð rýmisins. Þessi efnisnotkun skapaði hlýleg heimili þar sem náttúran var áþreifanlegur hluti af umhverfinu.

Þótt innflutt húsgögn drægju síðar úr innlendri framleiðslu lifði þessi hefð áfram í minni verkstæðum og á heimilum landsmanna. Á síðari árum hefur íslensk hönnun aftur sótt í sig veðrið og ný kynslóð hönnuða og framleiðenda byggir á þessari arfleifð. Mörg samtímahúsgögn sækja innblástur í sömu efnisnálgun — þar sem náttúran, handverkið og formið mynda samfellda heild.

Þannig er íslensk húsgagnahönnun ekki aðeins saga um form og stíl, heldur einnig um tengsl við efni, uppruna þeirra og þá þekkingu sem felst í að móta hráefni náttúrunnar í hluti sem endast og eldast fallega með notkun.

Furniture — Design, Craft, and Materials

In the mid-20th century, Icelandic furniture production was flourishing. Small workshops across the country created pieces that can still be found in homes today, reflecting a strong craft tradition, deep material awareness, and a refined sense of form. It was a period when design, craftsmanship, and raw materials worked in close dialogue with the environment and everyday life.

Natural materials played a central role. Icelandic woven wool was used not only in clothing but also as upholstery and coverings in furniture, where its durability and insulating qualities proved highly valuable. Sheepskins and leather were likewise important in seating furniture — on chairs, benches, and other seats — where the softness, warmth, and resilience of the materials enhanced both comfort and the tactile experience of a space. This use of materials helped create warm, inviting interiors in which nature was a tangible presence.

Although imported furniture later reduced domestic production, this tradition continued in smaller workshops and in Icelandic homes. In recent years, Icelandic design has regained momentum, with a new generation of designers and makers building on this heritage. Many contemporary furniture pieces draw inspiration from the same material approach — where nature, craftsmanship, and form come together as a cohesive whole.

Icelandic furniture design is therefore not only a story of form and style, but also of a relationship with materials, their origins, and the knowledge required to shape the resources of nature into objects that endure and age beautifully through use.